Włosy

Włosy to nitkowate, zrogowaciałe, wyspecjalizowane twory naskórka. Występują wyłącznie u ssaków, w tym – u człowieka, na powierzchni skóry. Włosy zbudowane są z twardej, spoistej keratyny. Znajdują się na całej skórze, z wyjątkiem wewnętrznej strony dłoni, warg, podeszew i powierzchni zgięć stawów. Włosy pełnią u człowieka przede wszystkim funkcję ochronną. Mają też niebagatelne znaczenie estetyczne. Bujna czupryna to w końcu zaleta, którą można się chwalić.
 

Włos to włos, na głowie noszę go

Włosy wyrastają z zagłębień w skórze, zwanych mieszkami włosowymi. Do mieszków włosowych uchodzą przewody gruczołów łojowych. U zwierząt włosy pełnią rolę termoregulacyjną (sierść) i ochronną. Owłosienie ciała u człowieka ma ograniczone znaczenie termoregulacyjne. U ludzi włosy występują głównie na głowie, pod pachami, na rękach i nogach oraz w miejscach intymnych.

Małe, słabo widoczne włosy – tzw. meszek – występuje na całej powierzchni skóry. Brwi, które ma tylko człowiek, chronią oczy przed spływaniem potu i wody deszczowej. Rzęsy zaś stanowią częściową ochronę oczu przed kurzem i drobnymi owadami. Stan włosów odzwierciedla ogólną kondycję organizmu i pełni istotną rolę w doborze naturalnym.

Budowa włosa

Na głowie człowieka znajduje się od 100 do 150 tysięcy włosów. Szybkość wzrostu włosa wynosi około 0, 35 mm na dzień. Podstawowym składnikiem włosa jest keratyna. W pigmencie włosa występuje barwnik – melanina – który nadaje kolor włosom, a także tłuszcze i związki mineralne. Keratyna wytwarzana jest w naskórku i zbudowana ze związków azotu i siarki. Chroni naskórek przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi.

Opis budowy włosa można oprzeć na jego przekroju poprzecznym. Włosy składają się z:

• łodygi,
• korzenia,
• cebulki włosowej (opuszki),
• ujścia torebki włosowej (poru skórnego),
• gruczołu łojowego,
• otoczki włosa,
• mięśnia przywłośnego,
• części łączno-tkankowej torebki włosowej,
• brodawki włosa.

Cykl włosowy

• anagen – okres wzrostu włosa, może trwać nawet kilka lat. Na głowie nowy włos wzrasta zazwyczaj w ciągu czterech lat;
• katagen – okres przejściowy. Polega na stopniowym zaniku opuszki i obumieraniu włosa. Następuje rogowacenie komórek, tworzy się zrogowaciała „kolba” włosa, która przesuwa się ku górze. Mieszek włosowy ulega wówczas trzykrotnemu skróceniu. Okres ten trwa 1-2 tygodnie;
• telogen – okres spoczynkowy, który trwa kilka miesięcy. W tym czasie stary włos wypada poprzez wypchnięcie przez nowy włos.

Właściwości fizyczne włosów

• giętkość, elastyczność – pod wpływem ciepła włosy tracą elastyczność i zmieniają kształt;
• zdolność pochłaniania wody – w zależności od tego, ile wody z otoczenia pochłonął włos, ulega on wydłużeniu i pęcznieniu;
• zdolność przewodzenia elektryczności;
• trwałość – włosy są trwałe na czynniki mechaniczne, biologiczne i chemiczne. Na środowisko kwaśne włosy reagują korzystnie i wykazują odporność. Natomiast dla włosów szkodliwe jest środowisko zasadowe i utleniające.

Najczęstsze choroby włosów

• łysienie androgenowe (łojotokowe),
• łysienie plackowate,
• siwienie,
• grzybica skóry głowy i włosów,
• choroby ropne i pasożytnicze,
• łupież.

Pielęgnacja włosów

Włosy są czujnikiem tego, co się dzieje w organizmie. Pod wpływem zmęczenia, stresów, niedożywienia, chorób, mogą one źle wyglądać. Słabną, tracą połysk, są trudne do ułożenia. Skóra głowy codziennie wytwarza łój, który stanowi warstwę ochronną. Gdy jednak gruczoły łojowe produkują zbyt dużo sebum, włosy stają się przetłuszczone i zwiększa się ryzyko nadmiernego wypadania włosów.

Właściwa, podstawowa pielęgnacja włosów polega na myciu tak częstym, jak tego potrzebuje dany typ włosów. Nie należy też często zmieniać kosmetyków. Trzeba wypróbować kilka preparatów i postawić na jedną markę, która jest najlepsza dla twoich włosów.

Fryzjerzy twierdzą, że do mycia włosów wkradła się rutyna i przekształciła ten zabieg w bezmyślne wytwarzanie piany i jej spłukiwanie. Pielęgnacja włosów powinna składać się z kilku etapów:

• nakładanie szamponu – zwilż włosy, nalej szampon na dłoń, rozcieńcz trochę. Rozprowadzaj szampon na włosach, ale nie rozcieraj go, a jedynie masuj skórę głowy opuszkami palców, miejsce po miejscu. Od czoła do karku. Pasma włosów oddalone od nasady chwyć w dłonie i pocieraj zdecydowanymi ruchami. Włosom mytym codziennie wystarczy jedno nałożenie szamponu, jeśli zaś myjesz je rzadziej, operację powtórz dwa razy;
• woda – nie powinna być zbyt ciepła, a już w żadnym wypadku gorąca. Taka woda powoduje rozdwajanie się włosów. Na sam koniec warto spłukać włosy strumieniem chłodnej wody, która zamyka łuski włosa;
• nakładanie maseczki lub odżywki do włosów –  odpowiednią ilość kosmetyku najpierw rozprowadź na dłoniach, następnie nie wcierając w skórę głowy, równomiernie nanieś na pasma i końce włosów. Uważaj na porcję produktu. Ilość inna niż zalecana przez producenta wcale nie przełoży się na większą skuteczność. Włosy staną się matowe, ciężkie, a nawet będą sprawiały wrażenie tłustych. Maskę płucz przynajmniej 3 minuty mocnym strumieniem wody. Płukanie zakończ zimną wodą;
• osuszanie ręcznikiem – unikaj suszarki, jak tylko jest to możliwe. Wytrzyj włosy delikatnie ręcznikiem. Ręcznik pozostaw na głowie przez kilka minut.

Właściwa pielęgnacja włosów pozwala zachować ich zdrowy wygląd na długi czas.