Metody leczenia łysienia androgenowego

Choć leczenie łysienia androgenowego typu męskiego nie zawsze jest skuteczne, ma ono duże znaczenie psychiczne. Jest to proces długotrwały i wymaga, zarówno od pacjenta jak i lekarza, dużo cierpliwości i systematyczności. Wczesne rozpoczęcie leczenia łysienia w chwili pojawienia się jego pierwszych objawów może o wiele lat opóźnić jego rozwój oraz zmniejszyć w przyszłości jego rozmiary. Obecnie najpopularniejszą metodą leczenia łysienia androgenowego są środki farmakologiczne, rzadziej jest to przeszczep włosów.

Farmakologiczne metody leczenia łysienia androgenowego

Przełomem w leczeniu łysienia androgenowego było przypadkowe stwierdzenie pobudzenia porostu włosów u chorych na nadciśnienie tętnicze leczonych preparatem o nazwie minoksidil. Na tej podstawie skonstruowano lek do stosowania miejscowego. Lek ten najprawdopodobniej w mechanizmie rozszerzenia naczyń krwionośnych skóry i miejscowej poprawy krążenia hamuje postęp łysienia i powoduje częściowy odrost włosów. Preparat stosuje się miejscowo na skórę głowy dwa razy dziennie. Może być stosowany u mężczyzn jak i kobiet. Efekt leczenia łysienia androgenowego pojawia się po kilku miesiącach i utrzymuje się jedynie podczas stosowania preparatu. Po odstawieniu włosy ponownie wypadają, a proces łysienia na nowo zaczyna postępować. Do działań niepożądanych minoksidilu należą: miejscowe podrażnienie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, nadmierne owłosienie na twarzy.

Drugim lekiem, który jest stosowany w leczeniu łysienia androgenowego jest finasteryd. Jest to lek, który hamuje powstawanie dihydroepitestosteronu poprzez zablokowanie enzymu 5α-reduktazy. Dihydroepitestosteronu jest aktywnym metabolitem testosteronu i to on najsilniej oddziaływuje na mieszki włosowe. Finasteryd, blokując powstawanie dihydroepitestosteronu, usuwa jedną przyczynę powstawania łysienia androgenowego. Zablokowanie przekształcenia testosteronu powoduje zahamowanie wypadania włosów i po kilku miesiącach można zaobserwować wyraźny odrost włosów. Niestety po zaprzestaniu przyjmowania leku efekty leczenia ulegają cofnięciu. Finasteryd można stosować wyłącznie u mężczyzn, gdyż wpływa on niekorzystnie na rozwój narządów płciowych płodu. Do obserwowanych działań niepożądanych finasterydu należą:

• zmniejszenie libido,
• zaburzenia erekcji,
• powiększenie sutków,
• zwiększenie owłosienia na skórze gładkiej.

Przeciwwskazaniem do stosowania finasterydu jest niewydolność wątroby i reakcja alergiczna na składnik preparatu.

Leczenie łysienia androgenowego u kobiet

Leczenie łysienia androgenowego u kobiet polega głównie na przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych zawierających substancje działające antyandrogenowo (octan cyproteronu) oraz estrogeny. Octan cyproteronu jest silnym antagonistą receptorów androgenowych. Oznacza to, że konkuruje z naturalnymi androgenami o ten sam receptor, tyle że w porównaniu z nimi wiąże się silniej z receptorem i nie wywołuje żadnego biologicznego efektu. Dzięki temu blokuje wpływ androgenów na mieszki włosowe. Do działań niepożądanych leczenia octanem cyproteronu należą:

• przyrost masy ciała,
• bolesność gruczołów piersiowych,
• spadek libido,
• nudności,
• zaburzenia funkcji wątroby,
• depresja.

Estrogeny poprzez swoje działanie obniżają poziom krążących we krwi androgenów. Zwiększają one syntezę białka SHBG, które wiąże androgeny. Hormon związany z białkiem nie wywiera swojego biologicznego działania, czyli nie oddziaływuje między innymi na mieszki włosowe. Wpływa to na opóźnienie procesu łysienia.

Przeszczep włosów

Wobec braku powodzenia terapii farmakologicznej wiele osób decyduje się na zabieg chirurgiczny. Jest to metoda bardzo żmudna, długotrwała i wymagająca dużo cierpliwości ze strony pacjenta. Istotą metody jest przeszczep włosów. Najczęściej są to niewielkie kępki pobrane z okolicy niełysiejącej wraz z otaczającą je skórą. Takimi przeszczepami pokrywa się łyse okolice. Włosy pobrane na przeszczep pochodzą z okolic niewrażliwych na androgeny, przez co nie grozi im wypadnięcie po przeszczepieniu na okolice wrażliwe. Najczęściej stosuje się mini- i mikrotransplantaty. Pozwalają one osiągnąć najlepszy efekt. Minitransplantat ma średnio 1–2 mm i zawiera 2–3 włosy, a mikrotransplantat ma 0,7–0,9 mm i zawiera 1–2 włosy. Przeciwwskazaniami do tego zabiegu przeszczepiania włosów są:

• przesadne oczekiwania pacjenta,
• kompensacja problemów psychicznych,
• aktywne choroby skóry,
• predyspozycja do keloidów,
• niekorzystny stosunek obszaru dawcy do wielkości łysiny.

Przeszczepianie włosów daje dobry efekt kosmetyczny u osób z łysieniem o małym lub średnim nasileniu.

Pacjent, zgłaszający się do lekarza i wymagający leczenia łysienia androgenowego, jest trudnym pacjentem, często potrzebuje pomocy psychologicznej. Bardzo ważne jest podejście lekarza do pacjenta, często wytłumaczenie istoty procesu chorobowego z odwołaniem się do wywiadu rodzinnego przynosi pozytywny efekt terapeutyczny.