Łysienie telogenowe

Łysienie telogenowe należy do najczęstszych przyczyn wypadania włosów zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Ten typ łysienia ma miejsce gdy dochodzi do zaburzenia proporcji ilości włosów w fazie wzrostu i w fazie spoczynku. Oznacza to, że łysienie nie jest spowodowane w pierwszym rzędzie zanikiem mieszków włosowych, ale wydłużeniem się fazy spoczynku włosów. Stan taki może być wynikiem stosowania niektórych leków, zatruć, ciężkich infekcji ale także np. zaburzeń hormonalnych.

Na czym polega łysienie telogenowe?

Włosy człowieka podlegają ciągłej, cyklicznej wymianie. Cykl wzrostu włosa składa się z 2 głównych faz: fazy wzrostu (anagen) i fazy spoczynku (telogen) oraz z krótkiej fazy przejściowej. Co ciekawe różne włosy znajdują się w różnych fazach tego cyklu. W telogenie, fazie spoczynku włosa, dochodzi do jego osłabienia, zahamowania wzrostu i wypadania. Zachowane zostają natomiast komórki macierzyste włosa, które mają zdolność do podziału. Faza wzrostu jest najdłuższą fazą rozwojową włosa - dla skóry głowy trwa ona około 2-5 lat i u człowieka 20 letniego znajduje się w niej 90% włosów. Dla porównania faza spoczynku i regeneracji, która następuje po okresie wzrostu zajmuje zaledwie kilka tygodni. Oznacza to, że w normalnych warunkach w fazie tej znajduje się nie więcej niż co dziesiąty włos.

Niestety, wskutek zaburzeń hormonalnych, przebytych chorób lub po okresie przekwitania udział włosów w fazie telogenu rośnie nawet do 50-80%. Takie zaburzenie proporcji staje się zauważalne gołym okiem. Co więcej, ta postać łysienia dotyczyć może nie tylko skóry głowy, ale także innych rejonów ciała.

Co może być przyczyną łysienia telogenowego?

Od dawna wiadomo, że stan przydatków skóry (czyli np. włosów lub paznokci) odzwierciedla stan ogólny organizmu. Oznacza to, że czynniki zaburzające równowagę ustroju mogą także spowodować zahamowanie wzrostu i wypadanie włosów.
Do najczęstszych przyczyn takich dolegliwości należą:

• Stany będące obciążeniem dla organizmu: urazy, zabiegi operacyjne, poród;
• Czynniki psychogenne - stres, stan wzmożonego napięcia nerwowego;
• Niedobory żywieniowe np. drakońska dieta, niedobór żelaza;
• Przyjmowane leki: przeciwzakrzepowe (np. heparyna), retinoidy (np. acytretyna), przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina), niektóre leki stosowane w chorobach krążenia (tzw. beta-blokery);
• Zaburzenia hormonalne: nad- i niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki;
• Przewlekłe procesy zapalne - np. toczeń układowy;
• Choroby zakaźne: ostre infekcje, przewlekłe choroby np. zakażenie wirusem HIV;
• Zatrucia np. metalami ciężkimi.

Powyższe czynniki stanowią zaledwie przykłady potencjalnych przyczyn łysienia telogenowego. Warto zauważyć, że wiele z wymienionych powyżej czynników jest odwracalnych np. niedobory czy przyjmowane leki. W takich wypadkach wypadanie włosów ma miejsce około 3 miesiące po zadziałaniu przyczyny i jeżeli problem zostanie zażegnany włosy odbudowują się (po ok. 6 miesiącach).

Jakie są objawy łysienia telogenowego?

Łysienie telogenowe objawia się obniżeniem gęstości włosów, które dotyka zwłaszcza owłosionej skóry głowy ale może pojawić się na całym ciele (np. przerzedzenie się brwi). Choroba nie prowadzi do całkowitego wyłysienia, a obecność takich zmian lub ich zasięg ograniczony do jednej okolicy na skórze głowy skłania do myślenia o innej chorobie. Ponadto pacjenci cierpiący z powodu tej dolegliwości obserwują zwiększone wypadanie włosów podczas ich czesania czy mycia.

Jakie są możliwości leczenia?

Wiele z przyczyn łysienia telogenowego jest efektem konkretnych zaburzeń w równowadze ustroju. W wielu przypadkach takie przyczyny są odwracalne i poprawa następuje samoistnie po usunięciu przyczyny (np. łysienie po urazie lub stresie psychicznym). Niestety u pozostałych pacjentów możliwości terapii są ograniczone. Dostępne są wprawdzie liczne preparaty na wzmocnienie włosów jednak ich skuteczność pozostawia wiele do życzenia. Także transplantacja włosów wydaje się być mało skuteczną opcją terapeutyczną w tym przypadku. Warto jednak zauważyć, że nazwa "łysienie telogenowe" może wprowadzać w błąd, gdyż ta postać utraty włosów generalnie nie prowadzi do całkowitego wyłysienia, a jedynie do przerzedzenia włosów.