Łysienie rozlane

Łysienie rozlane objawia się równomierną, niebliznowaciejącą utratą owłosienia skóry głowy. Z problemem tym zgłaszają się do lekarza głównie kobiety w średnim wieku, co wiąże się z częstszym występowaniem chorób mogących być przyczyną takich zmian. Przyczyna uogólnionego wypadania włosów spowodowana jest zaburzeniem równowagi organizmu (np. niedobory pokarmowe). Określenie źródła dolegliwości to podstawowy element diagnostyki, umożliwia bowiem wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Łysienie rozlane

Do najczęstszych przyczyn rozlanej utraty włosów należą:

• łysienie telogenowe,
• łysienie androgenowe typu żeńskiego (chociaż sporadycznie zdarza się także łysienie androgenowe typu męskiego, ma ono jednak inny obraz kliniczny),
• także rzadsze łysienie anagenowe.

Prawidłowy cykl wzrostu włosa

Prawidłowy cykl wzrostu włosa dzieli się na 3 fazy:

• wzrostu (anagenu),
• przejściową (katagenu),
• fazę spoczynku (telogenu).

Zdecydowanie najdłużej trwa anagen - około 2-8 lat i to w tej właśnie fazie znajduje się 85-90% włosów na głowie. Faza telogenu trwa znacznie krócej (kilka tygodni), ale ulega wydłużeniu w stanach patologicznych.

Telogenowa utrata włosów

Łysienie telogenowe powstaje w wyniku działania wielu czynników i w uproszczeniu polega na przejściu włosów w stan spoczynku. U takich osób udział włosów znajdujących się w tej fazie rośnie do nawet 80% co daje się zauważyć gołym okiem jako przerzedzenie owłosienia skóry głowy. Co ważne ubytki są równomierne i obejmują także owłosienie innych okolic np. brwi. Pojawienie się miejsc całkowitej utraty włosów sugeruje inne rozpoznanie (np. łysienie plackowate).

Przyczyny łysienia telogenowego

Przyczyny łysienia telogenowego wiążą się zaburzeniem równowagi panującej w organizmie i mogą wynikać z bardzo różnorodnych przyczyn. Niektóre z nich:

1. Stany będące obciążeniem dla organizmu: urazy, zabiegi operacyjne, poród.

2. Czynniki psychogenne - stres, stan wzmożonego napięcia nerwowego.

3. Niedobory żywieniowe np. drakońska dieta, niedobór żelaza.

4. Przyjmowane leki:

• przeciwzakrzepowe (np. heparyna),
• retinoidy (np. acytretyna),
• przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina),
• niektóre leki stosowane w chorobach krążenia (tzw. beta-blokery).

5. Zaburzenia hormonalne:

• nadczynność i niedoczynność tarczycy,
• niedoczynność przysadki.

6. Przewlekłe procesy zapalne - np. toczeń układowy.

7. Choroby zakaźne:

• ostre infekcje,
• przewlekłe choroby np. zakażenie wirusem HIV.

8. Zatrucia np. metalami ciężkimi.

Ta postać łysienia rozlanego w większości przypadków ustępuje samoistnie po usunięciu przyczyny. Warto zauważyć, że ta postać utraty włosów cechuje się dobrym rokowaniem - po zlikwidowaniu przyczyny w ciągu ok. pół roku następuje regeneracja włosów.

Co to jest łysienie anagenowe?

Łysienie anagenowe wiąże się z wypadaniem włosów będących w fazie wzrostu i zawsze związane jest z ciężkimi zaburzeniami metabolicznymi, które występują w krótkim czasie po zadziałaniu czynnika. Typowymi przyczynami jest stosowanie chemioterapii przeciwnowotworowej lub duża dawka promieniowania. Na szczęście przyczyny te są rzadkie.

Androgenowe łysienie

Wbrew pozorom łysienie związane z działaniem męskich hormonów płciowych występuje także u kobiet, zwłaszcza około 40-50 roku życia. Nie oznacza to oczywiście, że wypadanie włosów u płci pięknej zachodzi w takim sam sposób, jak u mężczyzn, gdyż obie postacie różnią się od siebie. O ile u mężczyzn dominują zmiany w okolicach czołowych oraz skroniowych i powodują całkowitą utratę włosów na danym obszarze (np. "zakola"), o tyle u kobiet ma miejsce raczej równomierne przerzedzenie włosów na całym obszarze owłosionej skóry głowy. Co ciekawe w tym typie nie spotyka się raczej obszarów całkowitego wyłysienia jak u mężczyzn (chociaż zdarza się, że u kobiety występuje typowo męski wzorzec łysienia). Na ten typ utraty włosów narażone są zwłaszcza kobiety po menopauzie.

Niestety możliwości leczenia tej postaci utraty włosów są dość ograniczone. Najczęściej przepisywanym preparatem do stosowania miejscowego jest lek minoksidil, którego skuteczność pozostawia u wielu pacjentów sporo do życzenia. Leczenie systemowe natomiast, które polega na ingerencji w stężenia hormonów wiąże się z efektami ubocznymi i także nie zawsze przynosi poprawę.

    
Źródło: "Diffuse hair loss: Its triggers and management" Harrison S., Bergfeld W. Cleveland Clinic Journal of Medicine.