Co wpływa na pojawienie się łysienia bliznowaciejącego?

Łysienie bliznowaciejące jest to grupa chorób, w przebiegu których dochodzi do zniszczenia mieszka włosowego i zastąpienia go tkanką łączną blizny. Proces ten powoduje łysienie, które z powodu uszkodzenia mieszka włosowego jest nieodwracalne. Ze względu na przyczyny możemy podzielić łysienie bliznowaciejące na samoistne lub wtórne (kiedy przyczyna bliznowacenia nie jest zlokalizowana w mieszku włosowym a na zewnątrz np. uraz lub stan zapalny).
 

Łysienie bliznowaciejące uwarunkowane genetycznie

Warto zauważyć, że łysienie bliznowaciejące, zwłaszcza występujące samoistnie w młodym wieku, może wiązać się z obecnością innych, poważnych schorzeń, na przykładowo podłożu autoimmunologicznym (nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego skierowana przeciwko własnemu organizmowi).

Na powstanie tej postaci choroby mają wpływ czynniki dziedziczne. Łysienie tego rodzaju może być wrodzone (np. na tle nieprawidłowego rozwoju skóry) lub nabyte w późniejszym okresie życia. Wspólną cechą tych wszystkich schorzeń jest nieodwracalne uszkodzenie mieszków włosowych i bezpowrotna utrata włosów na danym obszarze. Niektóre przyczyny łysienia bliznowaciejącego uwarunkowanego genetycznie:

• Wrodzony niedorozwój skóry.

• Wrodzony ogniskowy niedorozwój chrząstek.

• Nietrzymanie barwnika.

• Pęcherzowe oddzielanie się naskórka.

• Genodermatozy (tzw. rybia łuska).

• Zespół KID, Goltza.

• Choroba Dariera.

Trzeba pamiętać, że wrodzonym postaciom choroby towarzyszyć mogą inne wady rozwojowe np. rozszczep kręgosłupa czy nieprawidłowa budowa serca; postacie ujawniające się później np. na tle choroby Dariera mają pochodzenie autoimmunologiczne i skłaniają do zachowania czujności, gdyż mogą im towarzyszyć inne patologie tego typu.

Czynniki zapalne - infekcyjne

Łysienie bliznowaciejące może być także powikłaniem miejscowej infekcji bakteryjnej, grzybiczej lub wirusowej. Przykładem może być chociażby powszechnie występujący czyrak, półpasiec czy też infekcje skóry głowy wywoływane przez dermatofity. Niezależenie od rodzaju drobnoustroju chorobotwórczego infekcja zapoczątkowuje stan zapalny, który obejmuje mieszki włosowe. Sam stan zapalny wiąże się z naciekiem komórek układu odpornościowego - limfocytów oraz neutrofilów i wytwarzaniem przez nie licznych substancji pomagających zwalczać zakażenie. Niestety, w wyniku ich działania uszkadzane są także zdrowe tkanki i dochodzi do powstania blizny (co ciekawe gojenie się rany z powstawaniem blizny jest także formą procesu zapalnego). Bliznowacenie jest procesem nieodwracalnym dlatego niemożliwa jest późniejsza regeneracja włosów.

Ubytek owłosienia w takim przypadku zależy od rozległości stanu zapalnego i zazwyczaj jest ograniczony do jednego miejsca na skórze głowy.

Podrażnienia fizyczne i chemiczne, urazy

Łysienie bliznowaciejące należy do chorób często występujących wśród osób mających zawodową styczność z promieniem rentgenowskim. Ma to związek z uszkadzającym działaniem promieni rentgenowskich na tkanki. Na szczęście przy nawet wielokrotnym wykonywaniu zdjęcia dawka promieniowania jest mała, a zagrożenie rozwinięcia choroby pojawia się dopiero po wielu latach ekspozycji. Oznacza to, że dla przeciętnego pacjenta ryzyko wystąpienia łysienia bliznowaciejącego jako efektu badania Rtg jest praktycznie zerowe.

Skóra owłosiona głowy pod wieloma względami jest bardzo podobna do skóry pozostałych części ciała i co za tym idzie, gojenie się jej uszkodzeń po większych urazach czy oparzeniach także następuje z wytworzeniem się blizny.

Łysienie bliznowaciejące na tle nowotworowym

Do utraty włosów z powstaniem blizny dochodzi także w wyniku rozwoju miejscowego procesu nowotworowego - lub rzadziej, przerzutów nowotworowych do skóry głowy. Do nowotworów które najczęściej są przyczyną bliznowacenia zaliczamy:

• Raki kolczystokomórkowe.

• Nabłoniaki podstawnokomórkowe (guz miejscowo złośliwy).

• Naczyniaki krwionośne i chłonne.

• Guzy przerzutowe.

Nowotwory te naciekając okoliczne tkanki prowadzą do ich zniszczenia i zastąpienia zbliznowaciałą tkanką łączną. W takim wypadku pierwszorzędną sprawą staje się walka z procesem nowotworowym. 

Źródła:
Przegląd Dermatologiczny, maj 2009.